Źródła finansowania inwestycji w obszarze efektywności energetycznej OZE i adaptacji do zmian klimatu

Transformacja energetyczna, poprawa efektywności wykorzystania zasobów oraz konieczność adaptacji do zmian klimatu stają się dziś jednym z kluczowych wyzwań dla samorządów, przedsiębiorstw i społeczności lokalnych. Realizacja inwestycji w obszarze odnawialnych źródeł energii, modernizacji energetycznej budynków, gospodarki wodnej czy ochrony przyrody wymaga jednak nie tylko odpowiedniej wiedzy i przygotowania projektów, ale przede wszystkim dostępu do stabilnych i zróżnicowanych źródeł finansowania.

Niniejsze zestawienie przedstawia najważniejsze instrumenty wsparcia dostępne w 2026 roku, obejmujące zarówno środki krajowe, jak i europejskie, w tym pożyczki, dotacje oraz programy mieszane. Ich celem jest umożliwienie realizacji przedsięwzięć przyczyniających się do poprawy jakości powietrza, zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego, rozwoju odnawialnych źródeł energii oraz wzmocnienia odporności na skutki zmian klimatu.

Zebrane programy stanowią praktyczne narzędzie dla potencjalnych beneficjentów, ułatwiając identyfikację dostępnych możliwości finansowania oraz dopasowanie ich do planowanych inwestycji.

 Pożyczki, dotacje oraz dopłaty do oprocentowania kredytów i pożyczek ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie

DLA KOGO

• jednostki posiadające osobowość prawną,
• samorządy terytorialne oraz utworzone przez nie jednostki organizacyjne,
• osobom fizycznym, prowadzącym działalność gospodarczą,
• osobom fizycznym,
• wspólnotom mieszkaniowym.

NA CO

• transformacja energetyczna gospodarki,
• jakość powietrza,
• adaptacja do zmian klimatu,
• gospodarka w obiegu zamkniętym, w tym: gospodarowanie odpadami,
• kształtowanie świadomości proekologicznej i ochrona przyrody,
• gospodarka wodno-ściekowa,
• inne działania z zakresu ochrony środowiska.

https://wfosigw.olsztyn.pl/poradnik-beneficjenta/zasady/

Program dotacyjno – pożyczkowy „EKO-LUKS”

DLA KOGO

• Jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne,
• Spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe,
• Osoby prawne oraz osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą.

NA CO

• Wymianę istniejącego oświetlenia ulicznego na energooszczędne,
• Budowę nowych punktów świetlnych (min. 10 szt. w projekcie),
• Modernizację przewodów, słupów i zabezpieczeń,
• Montaż inteligentnych systemów zarządzania oświetleniem,
• Opracowanie dokumentacji projektowej i audytów.

Termin naboru: od 02.03.2026r. do 30.09.2026r.

https://wfosigw.olsztyn.pl/poradnik-beneficjenta/konkursy-srodki/powietrza/

Efektywność energetyczna, schemat B (budynki publiczne)

DLA KOGO

• Jednostki samorządu terytorialnego;
• Jednostki organizacyjne jednostek samorządu terytorialnego;
• Przedsiębiorstwa (tylko podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego).

NA CO

• Kompleksowe przedsięwzięcia termomodernizacyjne,
• Przebudowa, wymiana oświetlenia (z wyłączeniem oświetlenia ulicznego),
• Inwestycje w systemy ciepłownicze i chłodnicze (sieci) wraz z magazynami ciepła,
• Działania edukacyjne i szkoleniowe.

Termin naboru: od 15.06.2026r. do 30.06.2026r.

https://www.funduszeunijne.gov.pl/nabory/21-efektywnosc-energetyczna-schemat-b-00426/

Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, Rekultywacja i remediacja, Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko

DLA KOGO

• RDOŚ;
• jednostki samorządu terytorialnego i ich związki oraz jednostki organizacyjne działające w ich imieniu;
• podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych jst.

NA CO

• rekultywacja i remediacja terenów zdegradowanych działalnością gospodarczą,
• działania dotyczące analizy degradacji, zanieczyszczenia oraz poprawy stanu środowiska na danym terenie – jako element składowy projektów związanych z właściwą rekultywacją lub remediacją terenu.

Termin naboru: od 24.04.2026r. do 10.07.2026r.

https://www.gov.pl/web/nfosigw/fenx0105-iw01-00126

Źródła wysokosprawnej kogeneracji – II nabór

DLA KOGO

• przedsiębiorcy,
• jednostki samorządu terytorialnego oraz działające w ich imieniu jednostki organizacyjne,
• podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego nie będące przedsiębiorcami,
• spółdzielnie mieszkaniowe.

NA CO

• budowę/rozbudowę jednostek wytwórczych, o mocy powyżej 50 kWe, pracujących w warunkach wysokosprawnej kogeneracji opartych o OZE, tj. wykorzystujących biomasę, biogaz lub biometan, w tym także produkcję energii elektrycznej, ciepła i chłodu w procesie trigeneracji,
• budowę magazynów energii, które stanowić mogą dodatkowy (nieobowiązkowy) element przedsięwzięcia pod warunkiem zintegrowania magazynu z budowanym źródłem wytwórczym pracującym w warunkach wysokosprawnej kogeneracji, wykorzystywane wyłącznie na potrzeby magazynowania energii wytworzonej w tym źródle.

Termin naboru: od 06.05.2026r. do 15.07.2026r.

https://www.gov.pl/web/nfosigw/wspolfinansowanie-projektow-realizowanych-w-ramach-programu-fundusze-europejskie-na-infrastrukture-klimat-srodowisko-2021-2027-feniks-czesc-5-zrodla-wysokosprawnej-kogeneracji—ii-nabor

Renaturyzacja przekształconych cieków wodnych i obszarów od wód zależnych

DLA KOGO

• jednostki samorządu terytorialnego (jst) i ich związki;
• jednostki organizacyjne działające w imieniu jednostek samorządu terytorialnego (jst);
• podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych
• jednostek samorządu terytorialnego (jst);
• pozarządowe organizacje ekologiczne;
• partnerstwa z partnerami z następującej listy beneficjentów, tj.: jst i ich związki, jednostki organizacyjne działające w imieniu jst, podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych jst, Ministerstwo Infrastruktury, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, urzędy morskie, parki narodowe, pozarządowe organizacje ekologiczne, regionalne dyrekcje ochrony środowiska.

NA CO

• przywracanie ciągłości ekologicznej cieków wodnych lub przywracanie ciągłości systemu rzeczno-jeziornego,
• renaturyzacja cieków wodnych obejmujących przywracanie naturalnych procesów hydromorfologicznych w rzekach i potokach,
• renaturyzacja jezior i zbiorników wodnych,
• renaturyzacja ekosystemów od wód zależnych,
• działania zwiększające naturalną retencję i spowalniające odpływ wód.

Termin naboru: od 29.05.2026r. do 30.09.2026r.

https://www.gov.pl/web/nfosigw/fenx0204-iw01-00126—tryb-konkurencyjny

Budowa magazynów ciepła na poziomie systemowym, służących zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego, w szczególności poprzez zapewnienie zdolności pracy w trybach awaryjnych

DLA KOGO

• przedsiębiorstwa,
• przedsiębiorstwa realizujące cele publiczne,
• administracja publiczna,
• służby publiczne.

NA CO

Projekty w zakresie budowy magazynów ciepła na poziomie systemowym, służących zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego, w szczególności poprzez zapewnienie zdolności pracy w trybach awaryjnych. Elementem uzupełniającym projektu może być:

• budowa przyłączy i infrastruktury towarzyszącej zapewniającej integrację magazynu z publiczną siecią ciepłowniczą i istniejącym źródłem ciepła;
• konfiguracja i adaptacja magazynu ciepła (np. systemy sterowania i monitoringu, integracja z systemami SCADA/EMS, odwzorowanie w systemach nadzoru, utworzenie zdalnego dostępu do urządzeń i danych).

Termin naboru: od 29.05.2026r. do 30.09.2026r.

https://www.gov.pl/web/nfosigw/fenx1102-iw01-00126

Moje Ciepło

DLA KOGO

• osoby fizyczne.

NA CO

• gruntowe pompy ciepła,
• pompy ciepła powietrze – woda,
• pompy ciepła powietrze – powietrze.

Termin naboru: od 29.04.2022r. do 31.12.2026r.

https://mojecieplo.gov.pl/

Edukacja ekologiczna – przeciwdziałanie dezinformacji ekologicznej

DLA KOGO

• pozarządowe organizacje posiadające w celach statutowych cel związany z ochroną środowiska lub edukacją.

NA CO

• Wspieranie działań przeciwdziałających dezinformacji klimatycznej i środowiskowej poprzez aktywną edukację i szkolenia dla kluczowych grup społecznych.

Termin naboru: od 20.10.2025r. do 31.10.2026r.

https://www.gov.pl/web/nfosigw/i-konkurs-2025-cz-1–dezinformacja–nabor-dla-ngo

Dofinansowanie przydomowych magazynów energii część II

DLA KOGO

• osoby fizyczne.

NA CO

• Zakup i montaż magazynów energii elektrycznej,
• Zakup i montaż magazynów ciepła,
• Zakup i montaż falownika hybrydowego.

Termin naboru: II/III kwartał 2026r.

https://przydomowemagazyny.gov.pl/pme-czesc-2-z-fm/

Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wykorzystanie biometanu

DLA KOGO

• Przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców.

NA CO

• Budowa nowych instalacji fermentacji biomasy do produkcji biogazu wraz z modułem oczyszczania biogazu do biometanu oraz przyłączeniem do sieci gazowej;

Termin naboru: od 18.05.2026r. do 18.08.2026r.

https://www.gov.pl/web/nfosigw/nabor-20218

Ogólnopolski Konkurs Fotograficzny „Leśne sady – dziedzictwo, które trwa”

DLA KOGO

• Konkurs skierowany jest do wszystkich osób pełnoletnich

NA CO

Do konkursu przyjmowane są fotografie przedstawiające:

• stare drzewa owocowe rosnące w lasach lub na ich obrzeżach,
• pozostałości dawnych sadów przy leśniczówkach i osadach,
• pojedyncze drzewa jako relikty dawnego zagospodarowania terenu,
• krajobrazy leśne z udziałem drzew owocowych,
• drogi i aleje obsadzone drzewami owocowymi,
• detale drzew owocowych, takie jak kora, kwiaty, owoce czy struktura gałęzi.

Termin naboru: od 18.05.2026r. do 30.09.2026r.

 https://www.okl.lasy.gov.pl/

NOPLANETB – edycja Wiosna 2026

DLA KOGO

Zarejestrowane na terenie Rzeczypospolitej Polskiej organizacje pozarządowe w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ww. ustawy:

• stowarzyszenie,
• fundacja.

NA CO

Projekt powinien mieścić się w jednym z następujących obszarów:

• zrównoważona konsumpcja;
• zielona przedsiębiorczość;
• zielone miejsca pracy;
• zielone miasta w kontekście Fairtrade.

Termin naboru: od 15.06.2026r. do 15.07.2026r.

https://www.fairtrade.net/pl-pl/zaangazuj-sie/projekt-noplanetb/IV-nabor-2026.html